Estoniar herrixkak, Abkhazian 19.mendearen bigarren erdian sortu ziren.
Georgia eta Abkhaziako gudak, 1992an hasi zenak, Estoniar biztanlegoaren bizitza lasai aldatu zuen. Hauetariko gehienak beraien sorterri istorikora itzultzea erabaki zuten.
Beraien herrixkak hustu egin ziren, gutxi batzu geratu ziren bertan.
Nor zara? - Zer?
Irten kanpora!
Galdetzen ari natzaizu, nor zara? - Ni? Ivo, eta zu nor zara?
Zu bakarrik zaude hemen? - Ni, bai.
Errusiarra al zara? - Ez, Estoniarra.
Zer egiten du Estoniar batek hemen? - Hau nire lantokia da.
Eta zertarako dira kaxa horiek? Lehergailuentzat?
Ez, mandarinentzat.
Mandarinentzat badira, ondo dago.
Ados. Jatekorik ba al duzu? Gose gara.
Janaria etxean dago.Han. - Tira, goazen ba.
Salto egizu autora.
MANDARINAK
Zein duzu etxean? - Inor ez, bakarrik bizi naiz.
Sar zaitezte, exeri bertan.
Exeriko gara, aitona, baina bildu ezazu janaria, joan beharra dugu eta. - Ados.
Eta ez izan gutiziatsu.
Begira, hau bai neska polita. - Bai, galanta.
Non da zure familia? Ez duzu inor?
Denak etxera bueltatu ziren gerra hasi zenean.
Nora? - Estoniara.
Eta zu zergatik geratu zara?
Nik ez nuen alde egin nahi.
Zure alaba al da hau? - Biloba.
Eta etzazue ezer esan berari buzu. Ezta ezer pentsatu ere.
Ez nuen ezer pentsatzeko asmorik. Ibrahim.
Zer da hau?
Janaria.
Gizon atsegina zara, aitona. Pena zaharregia zarela.
Zu bezalako gizon ausarta agure bihurtzeak penatzen nau.
Zer gertzatzen ari da hor kanpoan? Gerra bizia?
Bai, agure. Hobe duzu Estoniara alde egiten baduzu.
Denak ez dira gu bezain atseginak izango eta.
Norbait bizi al da horko etxe horietan? - Ez, denak hutsak daude.
Bada tipo bat landa horietatik gertu bizi dena.
Baina mandarinak bakarrik ditu. Nik bera laguntzen dut.
Gu ez gara mandarinetaz arduratzen.
Baina egurrezko kaxen inguruan egin duzun negozio hau bikaina da. Ondo egina!
Margus!
Bai, momentu bat!
Zein ziran tipo horiek? Kaukasiarrak, janari bila.
Ez dira niregana etorri. - Badakit.
Akordio batera heldu al zara kapitainarekin? - Bai.
Adostu dugu 7an datozela, 20 soldadu, egun baterako.
Egun bakar batean ezingo dugu egin. Noski ezetz.
Ahal ditugun guztiak jasoko ditugu. Dagoeneko ni hasia naiz.
Oso ondo, erritmo berdinean jarraitzen badugu, inoiz ez dugu bukatuko landa osoan dugunarekin.
Eta egun gutxi, zihurrenik gudu trinkoa izango dugu hemen inguruan.
Kaukasiar horiek diotenez laister izango dugu gerra gure gain. - Nire kapitainak ere berdina dio.
10 kaxa eguneko prestatuko ditut, beraz guztira 200 izango ditugu, Nahikoa izango dela uste duzu?
Zuk erabaki. Baina nik uste beste 50 beharko ditugula.
Ados.
Lanez gainezka ez akatu zure burua, oraindik 5 egun ditugu eta 7rarte.
Zenbat eta azkarrago, orduna da hobe.
(Gerrako berriak irrati saioan)
Margus!
- Bai.
Tiroren batek zauritu zaitu? - Ez, ondo nago.
Zer gertatu da hemen? - Ez dakit.
Auto hau aurretik zihoan, eta bestea atzetik segika.
Tiroa lehen ibilgailuari eta harresiaren aurka. Orain akabo nire harresia.
Zuhaitz batera igotzen ari nintzen. Ezkutatzen.
Eta orduan norbait tiroka ikusi dut armaren batekin, Minomet bat zela uste dut.
Azkoinak jaso ditzakegu hemen. Zer da hori?
Ados, lasai zaite.
Hau zauritua dago, zoaz horra eta begira nola dauden furgonetakoak. Eta kontu izan!
Zaude lasai...
Bada zerbait hor? - Denak hilak.
Georgiar nazkanteak, non zaudete? - Lasaitu zaite.
Zeruan gauzak nola ikusten dira, dollorrak!. - Aski da!
Ez duzu garrasika ibili behar, bestela hil egingo zara.
Azkenik odol isuria gelditzea lortu dugu.
Baina Ibrahim hil egin dute? - Piztu ezazu autoa.
Sasikume horiek hil egin dute, ezta? - Bai.
Bera lurperatzera goaz orain, zu lasaitzen sahiatu behar zara.
Zuretzat mediku baten bila ere joango gara. Ahal duzun gutxiena mugitu zaite.
Kontuz ibili hor kanpoan, aitona, inor segika ez duzula zihurtatu zaite.
Sasikume Georgiarrak atzetik izan ditzakezu.
Zu ez arduratu, ixilean etzan zaite, besterik ez.
Emaidazu nire metrailleta. - Zergatik? Inor ez da etorriko ona.
Emaidazu. Edozer gerta daiteke. - Esan dizut inor ez dela etorriko.
Begiratu poltsikoetan, dokumentuak aurki ditzakezu eta.
Zertarako? Senideak beraien bila hasten badira,
guk hilobira ekar ditzakegulako.
Arrazoi duzu.
Georgiar hauek oraindik ume batzu dira. Hau bakarrik da zaharragoa.
Bai, umeak oraindik.
Badakizu zer? Georgiar hauek bananduta hilobiratuko ditugula.
Eta bizarra duen hau, oraindik hurrunago.
Horrela bakoitza nor den jakingo dugu. - Ados.
Georgiar hau oraindik bizirik dago.
Ez izan beldurrik, gu gara.
Zein da hori? Ibrahim? Oraindik bizirik? - Ez, ez da Ibrahim.
Orduan nor?
Ekarri ura kaiku batean. Eta eskuzapi garbi bat sukaldeko armairutik.
Metrailla zati bat du buruan.
Orain Juhan behar dugu, bestela ez du bizirik jarraituko.
Besteak ere mediku bat behar du.
Zoaz azkar eta ekarri ezazu Juhan ona.. Eta furgoneta ere eraman egin behar dugu.
Errazagoa izango da hiruron artean. - Soka on bat badut horretarako.
Itxaron!
Zihurta zaite ahoa itxita mantentzen duela. - Eta nori esango dio zerbait? Denak alde egin dute.
Bere emazteari. - Dagoeneko Estonian da.
Zer moduz zaude?
Mindua? - Ondo nago.
Allah-ri eskerrak, orain hobe.
Zein ekarri duzu ona?
Georgiar bat. Oso larriki zauritua dago.
Zer? Erotua al zaude?
Edozein modutan akatu egingo dut. Zure esfortzuak ez du ezertarako balio.
Ados, barkaidazu, baina beraiek nire laguna hil dute.
Eta zuk ez dituzu beraietako bi hil? Edo ezin duzu zenbatu?
Hiru erahil behar nituen. Edonola ere, hau konponduko dut.
Bera ezertarako ari zara zaintzen. Alferrik.
Zein da bera? - Txetxeniarra ondo egongo da aste baten.
Baina Georgiarra - Ez dakit. dena bere organismoaren esku dago.
Metralla zatiarekin zer gertatuko da?
Injekzioak behar direnean egiten direla zihurta zaitez. - Ez arduratu.
Zergatik ari da denbora guztian haluzinatzen? - Bera haluzinatzen egotea seinale ona da.
Beharbada bizirik iraun dezake.
Bihar itzuliko naiz berriz, ordu berean.
Zein zan? - Pixka bat jan du. Orain lokarturik dago.
Bagoaz? - Itxaron, Georgiarrari atea ixtera noa.
Ezin gara zihur egon beste ero horrek egin dezakenaz.
Gida ezazu. Bolantearen atzean jar zaite.
Bira bolantea eskubira. Eskubira!
Oso ondo!
Ados - bultza, bultza.
Lehertzera zihoala pentsatu dut.
Zinean lehertzen dira. - Zinea engainu handi bat da.
Zer moduz zaude? - Gaizki ez.
20 kaxa amaitu ditut. Hartu ditzakezu.
Zauritu hauek gure negozioa zapuzten ari dira.
Eta zer nahi duzu ba nik egitea? Beraiek hiltzea?
Nik ez nuen hori esan nahi, zera esan nahi nuen....
Ez kexatu.
Zenbat jaso duzu? - Atzo ekarri zenituen kaxa guztiak beteta daude.
Oso ondo. Nire etxean egon zara?
Bai, giltza daramat. - Zergatik ez duzu uzten eskilara azpian?
Eta norbaitek aurkitzan badu, zer? - Nor ibiliko da giltzaren bila?
Nahi badute, ostiko batez botako dute atea behera.
Zer moduz daude? - Txetxeniarra ondo dago.
Janari guztia jan du.Sendatzen ari dela dirudi.
Eta Georgiarra?
Hartu al diozu tenperatura? - Hor dago ba gakoa.
Burua oso bero du, haluzinazioak ditu denbora guztian.
Utz ezazu giltza hemen.
Kaxak eramaten laguntzea nahi duzu?
Ez da beharrezkoa, ahal dut. Egizu zure lana.
Furgoneta begiratzera joan naiz. Bidetik ez da ezer ikusten.
Zertan pentsatzen ari zara? - Edonola ere bera hil egingo dudala, aitona.
Nahi dituzun giltzarrapo guztien atzean gorde ezazu, ordaindu arazi egingo diot nire lagunagatik.
Hau gauza sakratua da guretzat, inoiz ez duzu ulertuko.
Lotan dagoen pertsona bat hiltzea,
naiz eta konorte gabe egon? Hori al da sakratua zuentzat?
Ez dakit.
Hil egingo dut, berriz ere zutik jartzen hasten garenean.
Laister euria egingo du.
Ez du egingo.
Laister hemen izango dira. - Zein?
Georgiarrak eta Errusiarrak.
Eta mandarinak zuhaitzetan egoten jarraituko dute.
Badakizu nola deitzen dioten gerra honi?
Zitrikoen gerra. - Zer esan nahi duzu?
Nire mandarinengatik da gerra.
Bai zera.
Nire lurrengatik ari dira borroka egiten. - Nire mandarinak hazten diren lurrengatik.
Erotu egingo zara zure mandarinekin.
Mandarinak saltzen ditudanean, Estoniara itzuliko naiz - orain lurralde librea da.
Georgiarra kontziente dago.
Eskerrik asko.
Eskerrik asko denagaitik.
Gutxiago hitzegiten sahiatu zaite.
Burukomin izugarria dut. - Ez arduratu.
Injekzio bat jarriko dizut eta hobeto sentituko zara.
Zerri hau jeiki al da?
Zein da hau? - Ez arduratu. Eroa dago.
Edonola ere bera hil egingo dut, aitona. - Entzuidazu!
Nire etxean, inork ez du inor hilko, nik ez badut nahi.
Baina oraindik hori egiteko asmotan bazabiltza, lehenik ni hil beharko nauzu.
Tira, aitona. Nire bizitza salbatu didazu. - Entzun didazu zer esan dudan.
Ados. Nire hitza emango dizut, bera ez dut zure etxean hilko.
Baina berak alde egin bezain azkar egingo dut.
Zu berriz Estonian ikusteko itxaropena dut.
Noiz egin behar duzu alde? - Bihar goizean auto bat datorkit nire bila.
Kontuz ibili. - Ez arduratu.
Ordu erdi aeroporturaino eta bertatik etxera.
Jaingoikoak gidatzen nau.
Zer egiten duzu oraindik hemen?
Mandarinak saldu eta etxera joan.
Gure lehengo bizimodua amaitua dago. Horrela da, amaitua.
Oso ondo dakizu zergatik geratuko naizen hemen.
Hobe duzu zure bilobari buruz pentsatzen baduzu.
Mari ondo dago, ez nago beraz arduratua.
Eskerrik asko, Juhan.
Botika kaxoian dago. Ohar bat utziko dut nola eman jakiteko.
Izan sendo.
Dagoeneko oinez? - Hobeto sentitzen ari naiz.Nekatua nago etzanda egoteaz.
Nire arropa ondo dagokizu.
Lasai hartu ezazu!
Asko jan beharra duzu.
Indarra berreskuratzeko. - Apetitutik ez dut.
Esaten ari natzaizu, jateko!
Tea nahi duzu? - Bai.
Mila esker ni salbatzeagatik.
Ez da ezer.Jan.
Barkamena eskatzen ari natzaizu lehen esandakoagatik.
Hasarre naiz. Baina normalean jende zaharra errespetatu ohi dugu.Asko.
Barkamen onartuak.
Zauriak min ematen dizu? - Asko ez.
Non lurperatu duzu nire laguna? - Basoan.
Zein da zure izena? - Ahmed.
Eta, zuri ez zaizu axola nire izena?
Axola zait. - Ni Ivo naiz.
Ni txetxenoa naiz, borrokalari bat.
Mertzenario bat? - Bai.
Argi dago.
Familiarik ba al duzu? - Badut.
Beraiek dira gerrara etorri izanaren arrazoia. Ondo ordaintzen didate.
Beraiengatik batu al zara gerrara? - Ez hasi niri sermoia egiten.
Jende zaharra errespetatzen dudala esan dizut,
baina hau ez da zure ardurakoa. Ez da zure eskuduntza, Ivo.
Arrazoi duzu, Ivo naiz.
Ivo...
Non da nire pistola? - Toki seguru batean.
Hobeto jartzen zarenean, itzuliko dizut. Eta Georgiarren garaikurrak, armak, ere.
Hauek ere zureak al dira?
Zerbait galdetu nahiko mizuke - Galdegizu.
Zera esan nahi dizut, nire ohorezko hitza eman badizut,
hiltzea nahiago dudala haustea baino. - Zehazki. Nik ere.
Horrek esan nahi al du ate hau gehiagotan ez dudala itxi behar?
Entzun Ivo, Estoniarra zu,
heriotza nahiago duzu ohorezko hitza hustea baino.
Baina niri galdetzen didazu, Kaukasiar bati, nirea mantenduko dudan?
Hitza, guretzat, dena da.
Zin dagizut ez dudala hilko zure etxean, hau da, ez dudala nahirik.
Ondo.
Baina Estoniarra ala Kaukasiarra, ez dago desberdintasunik.
Ivo, zergatik ez zara Estoniara itzuli?
Hori ez da zure eskuduntza, gaztetxo.
Gure lana alferrikakoa izango da, inor ez badator gu laguntzera.
Denbora tarte honetan bi kaxa bakarrik lortu ditut biltzea. Ez naiz gai gehiago biltzeko.
Bihar laguntzarik ez badugu, orduan erre egingo ditugu.
Zehazki kapitain horrek zer esan dizu?
Beraiek etortzekoak direla, bitartean besterik gertatzen ez bada.
Ezer gertatzen ez bada.
Beno, beste toki batera bidaltzen ez badituzte. Eta ez dira bidaliak izango.
Jada bi aste daramate herri sarrerako bidea zaintzen, zergatik zerbait gertatu behar da, zehazki bihar.
Ez dakit.
Oso arraroa izango litzake, bai,
soldaduak mandarinak jasotzen hastea gerra erdian.
Zuri arraroa iruditu arren, kapitainak zin egin zuen.
Ea jainkoak laguntzen gaituen. Nik ere espero dut.
Ez zaite arduratu Ivo. Etorriko dira.
(Gerrako berriak irrati saioan)
Poliki, poliki.
Ez dago presarik.
Mutil ona.
Eser zaite.
Zer moduz sentitzen zara? - Burua pixkat bueltaka dabilkit.
Hori ez da ezer.
Zure buruan hau aurkitu genuen.
Eta zure poltsikoetan beste hau.
Tea nahi al duzu? - Bai.
Ahmed, edan ezazu zure tea, edo hoztu egingo zaizu.
Ados, etsaiok. Bera Ahmed da eta bera Nika.
Plazer bat.
Zuk Georgiarra ulertzen duzu. Zihurrenik jakingo duzu beldurra izateko arrazoirik ez duzula.
Gure salbatzaileari zin egin diot ez zaitudala etxe honetan erailko.
Beraz bizitzen jarraitu nahi baduzu, ez atera kanpora.
Ezta ere lepoa leihotik kanpora ateratzea, moztu egingo dizut eta.
Baina leihotik kanpora pixa egin ahal izango du?
Nahikoa da!
Nahikoa.
Barkaidazu, Ivo.
Ez dira etorri, ezta?
Te bat nahi al duzu?
Ez dio axola, mandarina horiek.
Ergela da mandarinekin negozio bat egiten ahalegintzea, gerraren erdian.
Ezaguna egiten al zaizu, kasualitatez?
Margus!
Sartu barrura, zergatik geratu zara hor kanpoan?
Ez dakit, iraindua sentitzen zarela pentsatu dut.
Zertaz ari zara, sartu barrura.
Kanpoan eser gaitezen. Eguraldi ona egiten du.
Ez ditut bakarrik utzi nahi bi horiek denbora luzez.
Ez al zara beldur batak bestea akabatzekoa?
Txetxeniarrak bere ohorezko hitza eman du.
Eta sinetsi egin diozu? - Bai.
Eta Georgiarrak? - Baita ere.
Ondo da, ohorezko hitza baldin bada .......
Ez zaite harritu. Oraindik bada bere hitza mantentzen duen jendea.
Eta biak zure etxean daude?
Ez hasi purrustaka.
Beharbada nahiago duzu beraietako bat nire etxera etortzea?
Tiroketa zure etxe aurrean gertatu da, zure harresiaren aurka joan dira.
Zure etxetik, goiko solairutik furgoneta ikus daiteke.
Seguruagoa da nire etxean. - Arrazoi duzu.
Zatoz bisitan arratsaldean.
Mutillak goiz joango dira lotara. Pixka bat edango dugu. - Ados.
Arratsalderate orduan.
Ez haserretu orain.......baina ez zinake Estoniara itzuliko, nirekin, elkarrekin?
Ivo, ezin al dugu beste abesti bat bilatu? Honek erotu egingo nau.
Baina nik gustoko dut. Entzuten ari naiz.
Baina ze musika mota duzu gogoko, Georgiar?
Horrelakorik ez. - Musika Georgiarra?
Gogoko dut musika Georgiarra. - Eta Georgiarren lurraldea ere gogoko duzu?
Non dago Georgiarren lurraldea? - Hemen.
Hemen, zu eserita zauden tokia, Georgiarren lurraldea da.
Georgiarren lurraldean zaude eserita. - Ez.
Estoniako aulki batean eserita nago. - Oso barregarria.
Bai, estoniako aulki batean, estoniako etxe batean dagoena,
Abkhaziako lurraldean eraikia dagoena.
Entzun, noizbait eskola joan al zara? Noizbait eskolaren bat jaso duzu?
Zer? - Noizbait eskolaren bat jaso duzun galdetu dizut.
Zergatik egiten duzu irrifa, atzerritar? Zer galdu zaizu Georgian?
Nazio txiki bat zaintzen ari naiz zu bezalako atzerritarrengandik.
Dirudienez, benetan ez duzu inoiz eskolarik jaso.
Ez duzu ezer ulertzen. Ez dakizu ezer.
Istoria ikasi al duzu? Libururik irakurri duzu?
Zure hitzak ez ditut aintzat hartuko. Ez zait axola zer zezeltzen duzun.
Hemen seguru zaude, zezel ezazu nahi duzuna.
Entzun, behingoz joan gaitezen kanpora. - Oraindik ez duzu ibiltzeko indarrik.
Trapu batekin hil zaitzaket, naiz eta ez izan oso adoretsua.
Azkenik osasuntsu bazaude, ikus dezagun orduan zer gerta dakizun.
Sasikume madarikatu hori!
Ez salto egin, zure ipurdiak ez bazaitu ekartzen.Don't jump, if your ass doesn't carry you! Ziztrin txiki hori.
Zoaz nire lurraldetik kanpora, sasikume hori! - Lehen esan dizut, ergela,
hau ez dela Georgiako lurraldea!
Zoaz lotara, ez zaizu eta denbora asko geratzen. - Nahiko, Ahmed!
Sentitzen dut, Ivo, baina esaiozu hobe duela ahoa itxia edukitzea.
Zuri ahoa laister itxiko dizute!
Poliki...
Egun on, Ivo! - Egun on.
Zer moduz zaude? - Hobetzen.
Ondo dago hobetzen ari zarela ikustea.
Eta non da zure etsaia? Oraindik lo?
Ez, etsaia ez dago lo. Egun on.
Zer moduz duzu burua? - Ia ez dit minik egiten.
Zutik banago.Etzanda egotea zaila egiten zait.
Ba zaldietaz ikas ezazu. Lo egizu zutik zaudenean.
Zurikin ari al nintzen hizketan? - Zaldiek hitz egiten al dute ba?
Hori da umorea. Zure adimen mailaren modukoa.
Ados, nire buruaz arduratuko naiz.
Tea bahi al duzu? - Bai.
Isuriko al dizut, anai...?
...zure buruan? - Saiatu zaitezke, sasikume.
Berriz.
Eskerrik asko.
Ivo, hau zure alaba al da?
Ez, biloba.
Zein da bere izena?
Ez da zure eskuduntzakoa. - Auto batzu datoz honuntza.
Ahmed, hauek Abkhaziarrak dira.
Sartzen direnean, bera entregatu egingo diezu?
Noski ezetz, nire kabuz erail behar dut. - Ondo.
Hortaz zera esango diegu, bera Ibrahim dela eta hil dituzunak Georgiarrak direla.
eta inork ez al dit ezer galdetuko niri? Ivo, emaidazu nire metrailleta!
Ez izan ergela.
ezin duzu hitz egin, buruan duzun zauria dela eta. Hori da. Ixilik egongo zara, eserita.
Badakizu zergatik egon behar duzun ixilik?
Zeren beste edozer baino lehen tirokatu egingo nautelako.
Beraiek Georgiarrez gaizki hitz egin arren isilik egongo zara.
Beraz, bere zauria dela eta ezin du hitzik egin.
Kaixo, Ivo. - Kaixo, Aslan.
Aizu, Georgiarren furgoneta bat ikusi dugu.
Amildegian, Margusen landa gunetik gertu.
Eta zuk auto bat duzu zurean.
Kaixo, Margus. Zu ere hemen zara.
Zer gertatzen da hemen? Non dira Georgiarrak?
Denak hilak. Txetxeniarrak erail dituzte denak. Eta guk bi txetxeniar salbatu ditugu.
Hemen dira, zauriturik. - Zure etxean?
Sar zaitez, aurkeztuko dizkizut. - Bai, bostekoa eman nahi diet eta.
Sar zaitezte.
Eseri, anai, zauritua zaude. - Ez da ezer.
Aslan. - Ahmed.
Aslan.
Bera Ibrahim da, baianezin du hitz egin. Zauri bat du buruan.
Zer... sasikume madarikatuak.
Nola da posible? Zauria buruan du eta mingainak ez dio lanik egiten?
Tuntun hori. Nire bizilagunak adreilu batekin kolpatu zuen burua,
eta zangoak gelditu zitzaizkion.
Buruan badira eremu batzu gorputzaren zati guztiak kontrolatzen dituztenak.
Adibidez, hemen zangoa kontrolatzen duen eremua egon daiteke, hemen eskuarena. Ulertzen duzu?
Ez du kaka zahar bat ulertzen.
Vodka ona dut. Eseri. - Ez, Ivo, guda frontera goaz zuzenean.
Hor gauza oso gaizki daudela entzun dugu.
Eta zer gertatuko da orain? - Hemendik bota egingo ditugula.
Dudaren bat horren inguruan? - Ez, Aslan, noski ezetz.
Mutil hauek lagunduko digute.
Zenbat Georgiar eorri ziren? - Hiru.
Gurekin topo egin zuten bidean eta tiroka hasi zitzaizkigun.
Buelta eman genuen eta guri segika hasi ziren.
Ibrahimek bala bat du buruan, gu harresiaren kontra joan ginen.
Eta landalurretan barrena sartu gienen.
Niri nahiko denbora eman zidan tankeen aurkako suziri batekin beraiei jotzeko. - Ondo egina, Ahmed.
Gorputzak furgonetan daude? - Ez. Basoan lurperatu ditugu.
Hobe zenuten biden nbotata utzi bazenituzte, zakurren moduan.
Aslan, beraiek ere pertsonak dira, eta gazteak gainera.
Ondo, horrela izan dadila ba.
Zaindu zaite. Eta garrantzitsuena, ea berriz hizketan hasten zaren.
Gure kabuz baliatzen hasi orduko, zuekin elkartuko gara.
Eskerrik asko Ahmed, anaiak gara.
Aslan...
Zerbait ona egizu.
Badakit, orain momentu txarra dela,
baina Margus mandarina uzta handi bat galtzen ari da.
Kapitain batek zin egin zidan gizonak bidaliko zizkidala, baina ez du bete.
Beharbada zuk lagun gaitzakezu. Gero irabaziak banatuko ditugu.
Zenbat gizon behar dituzu? - 30 bai, hobe 40 badira.
Arazozik ez. Etzi goizaldean gizonak hemen izango dira.
Hiru egunetarako ibai ondoan kanpaturik gaude.
Eta ez heman dirurik. Mutilei mandarina kaxa gutxi batzu eman, besterik ez.
Eskerrik asko Aslan. Zai egongo gara.
Etzi. Nire hitza duzu.
Begira, Ahmed, Georgiarra kanpoan da, hil nahi duzu?
Oso alferra nago gaur bera erailtzeko.
Margus! Aslanek zin egin du etzi goizaldean 40 gizon bidaliko dituela.
Orduan oso ondo!
Errautsekin bakarrik, Margus. Ez sugarrarekin. - Badakit.
Ez duzu hotzik? Ekarriko dizut jaka bat? - Ez, eskerrik asko, Ivo. Ez dut.
Zer pentsatzen duzu egitea, ondo jartzen zarenean? Berriz ere gerrara?
Oraindik ez al dakizu? - Badakit.
Hau prest dago jada.
Proba ezazu eta esaidazu noizbait hau bezalakorik jan duzun.
Saiatuko gara.
Inoiz jan ez bagenu bezala. - Probatu eta gero hitz egin.
Oso gozoa.
Georgiarrek ez dakizue shashlik bat egiten.
Baina zuk uste duzu badakizula, beste gauza guztiekin bezala.
Beste gauza guztiekin? Zer gehiago ez dakigu ba egiten?
Gauza ugari. - Zer bezala?
Adibidez ez dakizu nola burrukatu. Inola ere ez dakizu.
Far egizu, nahi duzun guztia. Ez dakizu noa, baina oraindik burrukan ari zara.
Eta denbora guztian galtzen ari zara. Eta hori oso dibertigarria da.
Zentzurik gabe ari zara hizketan. Esana dizut, ezjakin bat zarela.
Historiari buruz ez duzu tutik ere. - Horrek ez du ezer aldatzen.
Ez dakizu shashlika nola egin, ez dakizu burrukan nola egin. Hori da gakoa.
Erakutsiko dizut zer dakidan egiten.
Egizu, erail nazazu zin egin duzun moduan.
Ez gaude etxe barruan. Beraz, saiatu.
Horrela Georgiar bat zeren gai ikusiko duzu. Saiatu zaite!
Ondo da. Ikus dezagun.
Lasaitu!
Eseri.
Esertzeko!
Nahikoa da guzti hontaz.
Bestela, zintzoki diotsuet erail egingo zituztedala salbatu zaituztedan modu berean.
Ze gertatzen da zurekin, gizontxo? Denbora guztian, erail egingo dut, erail egingo dut....
Zeinek eman dizu horretarako eskubidea?
Zeinek? - Gerrak.
Ergela!
Beteko dizut? - Bete ezazu nahi baduzu.
Zuri ezin dizut bete oraindik. Gaixo zaude. Baina bete dezagun, sinbolikoki.
Ez dut edaten, niri ez zaidazu bete.
Zergatik edan behar dugu? - Heriotzagatik!
Edazu, Margus.
Ezin dut heriotzagatik edan. Ezin dut heriotzagatik edan.
Zergatik? Beraien ama maitea da eta.
Beraiek heriotzaren semeak dira.
Barkaidazu, Ivo. Allahren izenean, ez da berriz gertatuko.
Zer axola dio non erailko duzuen batak bestea, hemen edo beste tokiren baten.
Sendatu, guda frontera itzuli eta bertan hilko duzu.
Eromena da zuek biak mahai berdinaren inguruan eseri araztea.
Bizitzagatik edango dut nik. - Ez. Heriotzagatik.
Nik heriotzagatik egingo dut topa.
Margus? - Bai.
Mandarinen arazoa konpondu al duzu?
Bai. Nire mandarinekin zu nazkatzen ari naizela uste dut. - Ez da horrela.
Begira, ez da diruagatik, naiz eta dirutzak handiak diren.
Soilik hau bezalako uzta bat alferrik galtzera doalako da..... Pena bat da.
Guk lagun zaitzakegu. - Bai.
Ez arduratu, jada laguntzaile ugari dut eta.
Ikus dezagun Ivo zertan dabilen. Samindu egin dela uste dut.
Ivo ez da samindu, Ivo pixa egiten ari da.
Zihurrena Aslan bonbardatzen saiatzen ari dira, ibai inguruetan.
Zerbait jan nahi al duzu?
Egun on. - Egun on.
Kaixo, Ivo. - Kaixo.
Diru pixka bat eman nahi dizut, zuri Estoniara itzultzen laguntzeko.
Zeri buruz ari zara? Diru mota hori ezin dut onartu.
Zein diru mota? - Mota horretakoa.
Ni mertzenario bat naiz, nire ordain saria da.
Guk kristautza errespetatzen dugu. - Guk ere beste sineskerak errespetatzen ditugu.
Baina, zergatik asi zara bapatean erlijioari buruz hizketan?
Ez dut arrazoi berezirik.
Zein ziren zurekin zihoazen beste Georgiarrak?
Zergatik galdetzen didazu? - Interesaturik nagoelako.
Ez ziren lagunegiak. Hemen ezagutu ginen. Baina gizon zintzoak ziren.
Ibrahim anai bat bezalakoa zen niretzat. Elkarrikin hazi ginen. - Sentitzen dut.
Sutarako egurra behar dugu. Bila noa. - Eseri zaite, utzidazu niri.
Ez, ni joango naiz, horrela kanpoan buelta bat emango dut.
Nik ere sentitzen dut zure lagunak hil izana. Gizon onak.
Hartu egin behar zenion, bihotzez ari zitzaizun eskaintzen.
Kanpora noa bera laguntzara.
Utzidazu laguntzen. - Ez, mugitzeko beharra dut.
Nire billobaren argazkia maizegi ari zara begiratzen.
Zergatik? - Ez naiz ari, nahastua zaude.
Ez, ari zara. - Argi izateko, benetan ederra da.
Begiak beragandik ezin hurrundu nabil.
Barkaidazu, Ivo.
Eerrealitatean oraindik ederragoa da. Mari du izena.
Bera dena da niretzat.
Mari Estonian bizi da? - Bera etxe honetan bizi ohi zen.
Besteekin batera alde egin zuen, gerra hasi zenean.
Zu zergatik ez zinen joan? Zaila zen hemendik alde egitea?
Toki hau maite duzu?
Maite dut. Eta gorroto dut ere.
Familiarik ba al duzu? - Nire ama bakarrik.
Nire aita duela hamar urte zendu zen.
Anaia edo arrebarik ba al duzu? - Ez, bakarra naiz.
Eta zer egiten zenuen bake garaian?
Aktorea naiz. Teatroan la egiten dut. - Benetan?
Eta filmetan ere? - Urritan.
Hemen ez dira film gehiago ekoizten jada. Dirurik ez dago.
Eta orduan gerrara batzea erabaki zenuen. - Bai, beharra sentitu eta etorri nintzen.
Oraindik nire amari ez diot esan.
Gerra amaitzen denean, Thibilisi joango naiz.
Eta antzezten ikusiko zaitut. Eta gero egun hauek berriz oroituko ditugu.
Eta Ahmed. - Ez. Ahmed nirekin antzeztokian eserita egongo da.
Eta txalo egingo dizu.
Zatoz ona! Zu!
Ez agertu! Eseri ixilean!
Non daude metralletak? - Hor, ohe azpian.
Baina ez ukitu.
Zertaz ari zara far egiten, Georgiar? - Ni ez naiz Georgiarra.
Ziur zaude? - Bera zuetako bat da, gizon.
Zaude hor, agure. - Ni Txetxenoa naiz.
Esazu ba zerbait Txetxeniar hizkuntzan. - Ni Txetxenoa naiz.
Zure aldean borrokatzera etorri naiz, zauritu egin naute eta berak sendatzen lagundu nau.
Kamarada kapitain, zuen bete kapitain bat ezagutzen dut. - Isildu zaite!
Ergela zara edo zer? Txetxeniarrez esateko zerbait.
Esazu zerbait, koldar horrek!
Eta horrek zer esan nahi du?
Ez, Georgiarra dela uste dut nik.
Gorra zaude? - Hori " koldar" zen Txetxenoz.
Kaka, tiroka ezazu! - Ez, gutako bat da!
Isiltzeko esan dizut! Bete nire agindua!
Kapitain, beharbada gutako bat al da? - Ez!
Nika, pasaidazu nire metralleta!
Babes nazazu!
THori da Nika, hori da! Hilda daude.
Margus!
Koldarra...
Prest? - Bai.
Orain gurutzea bakarrik falta zaio.
Horrelakoa? - Bai.
Eta Nika? - Bera beste toki batean lurperatuko dugu.
Non? - Nire semearen alboan.
Nola hil zen? - Gerra hasi zenean erori zen.
Zeinek hil zuten? - Jaingoikoak daki.
Gerrara joan zen hasi eta bereala. Gure lurraldea babestera, zihoen.
Ni, ez joateko konbentzitzen saiatu nintzen,
esan nion hau "inoren gerra" zela, baina ez zidan entzun.
Beraz, Georgiarrek erail zuten? - Bai.
Baina horrek ze diferentzia suposatzen du? - Hori nola da?
Georgiar bat lurperatu duzu zure semearen alboan.
Ahmed, axola al dio?
Erantzuidazu! - Ez, ez dio axola.
Zuzenean etxera zoaz? - Nire familiaren falta sentitzen dut.
Ivo, esaidazu....
Ni izan banintz eraila Nikaren ordez,
zure semearen alboan lurperatuko ninduzun? - Bai.
Behar bada pixka bat hurrutiago.
Benetan ez dakidala hau guztia nola eskertu.
Zoaz! Ez ditut adioak gustoko.
Euskaratzailea: @Lasturralde
Azpitituluak, Euskaraz! www.azpitituluak.com